Kelimelerin Ötesine: Bir Edebî Arayış Olarak “CHP en çok oy hangi il?”
Bir seçimin sonucunu sadece rakamlarla ifade etmek, bir metnin derinliklerini anlamadan sadece sayfalarını okumaya benzer. Edebiyatın gücü, metinler arası anlatı teknikleri ve semboller aracılığıyla yüzeydeki olguyu içsel dünyalara taşıma yeteneğinde yatar. “CHP en çok oy hangi il?” sorusu, siyasi bir veri kadar, metin içinde yankı bulan bir tema, anlatının içinden yükselen bir motif gibidir. Bu yazıda, rakamların ardındaki hikâyeleri, karakterlerin sembollerini ve coğrafyanın edebî yankılarını çözümlemek için edebiyatın sihirli merceğini kullanıyoruz.
Türkiye’nin 31 Mart 2024 yerel seçimlerinde Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), birçok ilde güçlü sonuçlar elde etti. En yüksek oy sayısını alan il İstanbul oldu; burada CHP adayı Ekrem İmamoğlu yaklaşık 4.432.862 oy aldı ve %51.14 oranuyla seçimi kazandı. Bu sayı sadece bir seçim sonucu değil; bir karakterin, bir kentin, bir anlatının sesidir. ([Hürriyet][1])
Kent Metinleri: İstanbul’un Edebî Ağırlığı
İstanbul’un Ritmi ve Anlatı Yapısı
Büyük bir romanın başkahramanı gibidir İstanbul. Hem coğrafî konumu hem tarihî katmanlarıyla, anlatı dünyasında her zaman merkezî bir rol üstlenir. İstanbul’un CHP’ye verdiği yüksek oy oranı, bu kentin anlatılarında yankılanan bir aksın sonucu gibidir. Tarihin, göçün, kültürlerin ve sınıfsal ilişkilerin iç içe geçtiği bu mekân, siyasi bir tercih kadar toplumsal belleğin ürünüdür.
Edebiyat kuramında kent, sadece bir mekân değil; karakterlerin içsel monologlarını şekillendiren ve dışsal çatışmalarını ayna gibi yansıtan bir semboldür. Neden CHP İstanbul’da en çok oyu aldı? Bu, İmamoğlu’nun liderliğinde İstanbul’un yüksek nüfusuyla birleşen anlatıların kollektif ifadesidir: bir bekleyiş, bir umut, bir yeniden yazım arzusu.
İstanbul: Metropol Belleği ve Çok Seslilik
İstanbul’un sesleri çoktır: Marmara’nın çağrısı, Boğaz’ın fısıltısı, yokuşların nefesi… Tıpkı bir romandaki çoklu perspektifler gibi, bu kentin insanları da kendi deneyimlerini, anılarını ve beklentilerini sandığa yansıtır. Edebiyatçılar, çok seslilik kavramını, yani birden fazla anlatı hattının aynı metin içinde varlığını konuştuklarında, aslında İstanbul’un politik tercihlerini de görselleştirirler.
Anlatı Teknikleriyle Diğer İl Öyküleri
Ankara: Başkent ve Diyalektik
Ankara, CHP için yalnızca ikinci büyük şehir değildir; aynı zamanda bir metafor kentidir. Başkent olmanın getirdiği sorumluluk, bürokrasi ile halk arasındaki diyalektik bir anlatı kurar. CHP’nin burada yüksek oylar alması, bu diyalektiğin politik metne dönüşmesidir. Mansur Yavaş’ın oy oranı yüksek çıkmıştır: bu söz konusu liderlik anlatısının Ankara metninde yankı bulan güçlü bir metafor hâline geldiğinin kanıtıdır. :contentReference[oaicite:1]{index=1}
İzmir: Bir Efsanenin Dilsel Döngüsü
İzmir, edebiyatçılar tarafından genellikle bir “aydınlık merkez” metaforuyla tasvir edilir. Doğrusu bu, yalnızca coğrafî bir betimleme değil, kentin kendine özgü kültürel ritmi ile kurduğu anlamsal döngünün bir yansımasıdır. CHP’nin bu ilde aldığı yüksek oy oranı, bu anlatının politik sahnede karşılık bulmuş halidir. İzmir’deki oy oranı, bu kentin insanlarının edebî düş gücünü, tarihsel anlatılarını ve kolektif kimliğini sandığa taşıdığı bir simgedir. :contentReference[oaicite:2]{index=2}
Metinler Arası Etkileşim: Edebiyat ve Siyaset
Semboller ve Politik Alegoriler
Edebiyatta semboller, bir metnin yüzeyinin ötesine geçen anlam katmanlarını oluşturur. Politik alanda buna benzer semboller görürüz: bir kent, bir lider, bir slogan… İstanbul’un CHP’ye verdiği oy sayısı, bir sembol olarak, yalnızca bir tercih değil; bir değişim arzusunun, toplumsal beklentinin ve bir dönemin metaforudur.
Bir karakterin iç monoloğu nasıl anlatının dâhili dünyasını şekillendiriyorsa, seçmenlerin oy tercihleri de toplumsal yapıdaki bireysel monologların kolektif dışavurumudur. Bu bağlamda İstanbul’un sonuçları, bir hesaptan çok, bir metnin “yüksek perdeden” söylenmiş cümleleridir.
Kurgusal Zamanda Siyasi Tema
Romanlarda zaman, anlatının ritmini belirler. Siyasette de seçimler, zamanın bir kırılma noktasını temsil eder. 31 Mart 2024’de yapılan yerel seçimler, Türkiye siyasi tarihinin bir dönüm noktası olarak okunabilir; çünkü CHP, birçok büyükşehirde oylarını yükselterek tarihî bir anlatı inşa etti. :contentReference[oaicite:3]{index=3}
Kelimelerle Dokunan Duygular ve Okurun Çağrısı
Bir edebî metin okurken karakterin iç sesini duyduğumuz gibi, seçmenlerin de “neden bu tercihi yaptıklarını” sorgulamak bir okur edası ister. Edebiyat, okuru sadece metni takip eden değil, metinle ilişki kuran bir katılımcı hâline getirir. Bu yüzden “CHP en çok oy hangi il?” sorusunun yanıtı, okuyucunun kendi edebi çağrışımlarını ve duygusal deneyimlerini de harekete geçirir.
Bu metin, yalnızca bir seçim sonucunu aktarmakla kalmaz; bir anlatının, bir diyalog ağının, bir kurgusal zamanın içinde yankılanan temaları ortaya çıkarır. Okur olarak sen de kendi anlatı dünyanı sorgulayabilirsin:
– Bir kentin tarihî hafızası, politik tercihleri nasıl şekillendirir?
– Bir lider figürü, edebiyatî karakterler gibi, kolektif bilinçte nasıl bir sembol hâline gelir?
– Seçim sonuçlarını okurken kendi iç sesin ne diyor?
Kelimeler, anlatı teknikleri aracılığıyla yalnızca bir olguyu değil, bir dünyanın sesini taşır. Bir ilde yüksek oy almak, sadece bir istatistik değil; edebî bir anlatının toplumsal sahnedeki yankısıdır. Ve bu yankı, senin algında yeni anlamlara dönüşebilir.
[1]: “CHP Yerel Seçim Sonuçları – CHP 31 Mart 2024 Belediye … – Hürriyet”